Chủ nghĩa Xã hội
và Dân chủ Xã hội Chủ nghĩa
Môn: Chủ nghĩa Mác-Lênin (MLN131)
Chương III — Chủ nghĩa xã hội và thời kỳ quá độ lên CNXH
Chương IV — Dân chủ XHCN và nhà nước xã hội chủ nghĩa
Nội dung
Chương III
CNXH và Thời kỳ Quá độ lên CNXH
5 điều kiện lịch sử đặc biệt khi VN bước vào thời kỳ quá độ
Thực chất của việc "bỏ qua" chủ nghĩa tư bản
8 đặc trưng cơ bản của xã hội XHCN — Cương lĩnh 2011
8 định hướng xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ
12 nhiệm vụ tổng quát — Đại hội XII (2016)
9 mối quan hệ lớn cần nắm vững và xử lý đúng đắn
Chương IV
Dân chủ XHCN và Nhà nước XHCN
Mục I.1 — Dân chủ và lịch sử phát triển
Từ nguyên Demokratos — Nhân dân cai trị (thế kỷ VII-VI TCN)
3 phương diện dân chủ theo quan điểm Mác-Lênin
Sự ra đời và phát triển qua 4 nền dân chủ trong lịch sử
Mục I.2 — Dân chủ xã hội chủ nghĩa
Quá trình ra đời DCXH: 1871 Công xã Pari → 1917 CMTMN Nga
3 bản chất cốt lõi: chính trị, kinh tế, tư tưởng — VH — XH
So sánh DCXH và dân chủ tư sản — DCXH cao hơn về chất
Chương III — Mục III
Quá độ lên CNXH ở Việt Nam
Bỏ qua địa vị thống trị của TBCN — không phải bỏ qua những thành tựu văn minh của nhân loại
5 điều kiện lịch sử đặc biệt
Nền tảng xã hội
Xã hội nửa thuộc địa, nửa phong kiến — bị đô hộ bởi thực dân Pháp suốt gần 100 năm.
Trình độ kinh tế
Lực lượng sản xuất ở trình độ thấp, nền kinh tế nông nghiệp lạc hậu, công nghiệp hầu như không có.
Hậu quả chiến tranh
Đất nước trải qua chiến tranh kéo dài, cơ sở vật chất bị tàn phá nặng nề, hàng triệu người hi sinh.
Tàn dư tư tưởng
Tàn dư của tư tưởng thực dân, phong kiến còn nặng nề trong xã hội, cản trở sự phát triển.
Thù trong, giặc ngoài
Các lực lượng thù địch trong và ngoài nước không ngừng chống phá chính quyền cách mạng non trẻ.
Chương III — Xây dựng CNXH
8 Đặc trưng & 12 Nhiệm vụ
8 Đặc trưng cơ bản — Cương lĩnh 2011
8 / 8Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh
Do nhân dân làm chủ
Có nền kinh tế phát triển cao
Có nền văn hóa tiên tiến
Con người có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc
Các dân tộc bình đẳng, đoàn kết, tôn trọng và giúp nhau cùng phát triển
Có Nhà nước pháp quyền XHCN của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân
Có quan hệ hữu nghị và hợp tác với các nước trên thế giới
Số liệu quan trọng
Chương IV — Mục I.1
Dân chủ và sự ra đời, phát triển
Demos
Nhân dân
Kratos
Cai trị
Quyền lực
thuộc về nhân dân
3 phương diện dân chủ — Mác-Lênin
Phương diện quyền lực
Dân chủ là quyền lực thuộc về nhân dân
Phương diện chế độ xã hội & chính trị
Dân chủ là hình thức hay chế độ dân chủ
Phương diện tổ chức & quản lý
Dân chủ là một nguyên tắc
4 nền dân chủ trong lịch sử nhân loại
Chương IV — Mục I.2
Dân chủ xã hội chủ nghĩa
“Nền dân chủ cao hơn về chất so với mọi nền dân chủ trong lịch sử nhân loại”
— Quan điểm Mác-Lênin về DCXH
Quá trình ra đời
1871
Công xã Pari
Phôi thai DCXH — lần đầu tiên nhân dân lao động nắm quyền
1917
CM Tháng Mười
Chính thức xác lập — DCXH trở thành hiện thực ở nước Nga
Nay
Tiếp tục phát triển
Từ trình độ thấp → hoàn thiện theo điều kiện mỗi quốc gia
3 bản chất cốt lõi
Bản chất chính trị
Lãnh đạo duy nhất của Đảng Mác-Lênin — mọi quyền lực thuộc về nhân dân
Bản chất kinh tế
Sở hữu xã hội về TLSX chủ yếu; phân phối theo kết quả lao động
Bản chất tư tưởng — văn hóa — XH
Hệ tư tưởng Mác-Lênin làm chủ đạo; kế thừa tinh hoa văn hóa dân tộc và nhân loại
Câu hỏi tranh luận
Dân chủ "tự tiêu vong" khi tiến tới CNXH — Độc tài trá hình?
“Tiêu vong" = trở nên không cần thiết, không bị thủ tiêu cưỡng bức. Như khi không còn bệnh → bệnh viện không cần thiết.
Dân chủ tự tiêu vong?
•Dân chủ = hình thức chính trị của nhà nước
•Nhà nước tồn tại vì có giai cấp & xung đột lợi ích
•CNXH cao: không còn giai cấp → nhà nước & dân chủ tiêu vong
Độc tài trá hình?
•Phê phán: Mất dân chủ → dễ thành toàn trị
•Mác-Lênin: Toàn trị cần giai cấp thống trị & bộ máy cưỡng chế
•XHCN: không còn giai cấp → không có chủ thể để độc tài
Mất hay phát triển?
•Dân chủ XHCN cao: không còn là công cụ giai cấp
•→ Trở thành sự tự quản của cộng đồng
•Chuyển từ dân chủ chính trị → dân chủ xã hội trực tiếp
Kết luận
Cảm ơn đã theo dõi!
Nhóm 5 — MLN131
Chương III
Con đường quá độ tất yếu — với 8 đặc trưng bản chất và 12 nhiệm vụ xây dựng CNXH Việt Nam
Ch.IV — I.1
Dân chủ là quyền lực của nhân dân — phát triển qua 4 nền dân chủ trong lịch sử nhân loại
Ch.IV — I.2
DCXH — nền dân chủ cao hơn về chất với 3 bản chất: chính trị, kinh tế, tư tưởng-VH-XH
Phụ lục
AI Usage
Ứng dụng AI có trách nhiệm
Công cụ AI sử dụng và mục đích
- ChatGPT (OpenAI): Tóm tắt nội dung chương 3 và 4 trong giáo trình MLN131, tạo ảnh minh họa
- Gemini (Google): Prompt và cấu hình AI chatbox cho chế độ tranh luận học thuật
- Claude (Anthropic): Hỗ trợ viết code tạo câu hỏi quiz dựa trên giáo trình, logic game wordle và các tính năng tương tác
Cam kết liêm chính học thuật
Chúng tôi cam kết không để AI làm thay hoàn toàn sản phẩm, phân định rõ AI output và phần chỉnh sửa/biên soạn, và đối chiếu nguồn chính thống cho thông tin do AI sinh ra.